1. Gdy koszty uzyskania przychodów przekraczają w ciągu roku sumę przychodów, różnica jest stratą.

   Zarówno przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176
z późn. zm.), jak i ustawy z  dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654
z późn. zm.), umożliwiają rozliczenie straty poniesionej w roku podatkowym w najbliższych, kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.

2. Wysokość obniżenia dochodu w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty straty z lat poprzednich, podlegającej odliczeniu.

3. Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych powinni pamiętać, że:

-       strata z danego źródła przychodu obniża dochód uzyskany z tego samego źródła,

-        nie podlegają rozliczeniu straty z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, tj. odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz innych rzeczy – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie,

-       nie podlegają rozliczeniu straty ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

4. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych powinni natomiast pamiętać, że:

a) przy ustalaniu straty nie uwzględnia się:

-          strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych,

-          przychodów i kosztów uzyskania przychodów, ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku,

-          strat przedsiębiorstw państwowych przejmowanych lub nabywanych na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji, a w przypadku przekształcenia formy prawnej, łączenia lub podziału przedsiębiorców także strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych, z wyjątkiem przekształconych spółek kapitałowych w inne spółki kapitałowe,

b) strata podatkowa nie jest równoznaczna ze stratą bilansową. Odliczeniu od dochodu podlega wyłącznie strata określona dla celów podatkowych, a nie strata bilansowa wynikająca z rachunku zysków i strat.

5. Należy pamiętać, że kosztów uzyskania przychodów nie stanowią między innymi:

-  straty w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych;

-  straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności;

-  straty z odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio została zarachowana jako przychód należny,

-  straty powstałe w wyniku nieobjętych zwolnieniem od podatku akcyzowego ubytków wyrobów akcyzowych oraz podatek akcyzowy
od tych ubytków,

-  straty powstałe w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym;

-  straty (koszty) powstałe w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy.

6. Ewidencjonując zdarzenia gospodarcze w urządzeniach księgowych należy również pamiętać, aby:

-  nie zaniżać wysokości osiąganych przychodów, bowiem każde przysporzenie majątkowe stanowi przychód;

-  nie zawyżać kosztów uzyskania przychodów poprzez m.in.:

·   zaliczanie w ciężar kosztów i ewidencjonowanie faktur nieodzwierciedlających rzeczywiście wykonanych usług,

·   ewidencjonowanie faktur wystawionych przez podmioty nieistniejące,

·   zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów kosztów dotyczących innego okresu sprawozdawczego,

·   zaliczanie bezpośrednio do kosztów wydatków poniesionych na wytworzenie lub zakup środków trwałych, gdy ustawy podatkowe takiej możliwości nie przewidują,

·   brak uwzględnienia w rozliczeniu roku podatkowego różnicy remanentów początkowego i końcowego,

·   zawyżanie odpisów amortyzacyjnych.

UWAGA! Podatnicy posiadający status „małego podatnika” ( u których wartość przychodu w 2009 roku nie przekroczyła 5.067.000 zł) oraz  podatnicy, którzy rozpoczęli w 2010 roku działalność gospodarczą mogą dokonywać  jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) z wyłączeniem samochodów osobowych. Odpisu dokonuje się w roku, w którym wprowadzone je do ewidencji środków trwałych. Kwota limitu odpisów w 2010 roku wynosi 100.000 euro.

7. Aby nie popełniać błędów rozliczając stratę, należy pamiętać, aby:

-        nie odliczać strat z innych źródeł przychodów niż z tych, z których powstały,

-        nie rozliczać jednorazowo całej straty,

-        rozliczać w danym roku nie więcej niż 50% straty,

-        nie rozliczać całej straty w przysługującej wartości - wielkość osiągniętego dochodu ogranicza możliwości odliczenia straty,

-        nie odliczać straty z działalności gospodarczej od dochodu małżonka (osoby fizyczne),

-        nie odliczać straty w dłuższym okresie niż 5 lat,

-        nie odliczać straty bilansowej.

UWAGA! Zarówno nieprawidłowy sposób odliczania strat, jak i odliczanie strat w zawyżonej kwocie może narazić podatnika na konieczność zapłaty odsetek za zwłokę oraz sankcje przewidziane w ustawie Kodeks karny skarbowy.

Dodatkowe informacje można uzyskać:

- Dzwoniąc do Krajowej Informacji Podatkowej z telefonu stacjonarnego (0 801055055) lub z telefonu komórkowego (22 3300330),

- Na stornie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl .