Zmiany w podatku dochodowym od osób prawnych na 2009 r.

Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową

Zgodnie z nowelizacją art. 10 ust. l pkt. 8 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. Nr 54, póz. 654 zpóżn.zm.) dochodem z udziału w zyskach osób prawnych będzie również wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe. Przychód określa się na dzień przekształcenia. Stosownie do znowelizowanego art. 26 ust. 6 ustawy spółka osobowa obowiązana będzie jako płatnik wpłacić podatek w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał dochód. Spółka kapitałowa będzie obowiązana przed tym terminem przekazać spółce osobowej kwotę podatku.

Transakcje z podmiotami powiązanymi

Na podstawie przepisów art. 11 ust. 8b-8d updop możliwa będzie korekta dochodów polskiego podatnika, jeśli dochody tego podatnika byłyby przez administrację podatkową innego państwa uznane za dochody powiązanego z nim podmiotu zagranicznego i zaliczone do podlegających opodatkowaniu dochodów tego podmiotu zagranicznego. Korekta wtórna ma na celu wyeliminowanie podwójnego opodatkowania. Będzie ona jednakże możliwa pod warunkiem, że przepisy właściwych umów międzynarodowych taką korektę przewidują. Analogiczna korekta będzie miała zastosowanie do podmiotu zagranicznego posiadającego w Polsce zakład. Szczegółowe regulacje co do trybu i sposobu stosowania korekty zostaną określone w rozporządzeniu.

Pożyczka waloryzowana kursem waluty obcej - przychody i koszty

W wyniku nowelizacji art. 12 ust. l pkt 10 updop w zakresie kredytów z klauzulą waloryzacyjną różnica pomiędzy kwotą otrzymanego (zwróconego) kredytu lub pożyczki, a kwotą tego kredytu lub pożyczki z dnia zwrotu (otrzymania) stanowić będzie odpowiednio przychód lub koszt podatkowy, analogicznie jak w sytuacji kredytów (pożyczek) walutowych.

Przychodem dla pożyczkodawcy (kredytodawcy) będzie różnica pomiędzy kwotą zwróconego kapitału, a kwotą udzielonej pożyczki, gdy pożyczkodawca (kredytodawca) otrzyma środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości wyższej od kwoty udzielonej pożyczki.

Przychodem dla pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) będzie różnica między kwotą otrzymanej pożyczki, a kwotą zwróconego kapitału, gdy zwróci środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty otrzymanej pożyczki (kredytu).

Stosownie do znowelizowanego przepisu art. 16 ust. l pkt 10 lit. a w przypadku wydatków na spłatę pożyczki (kredytu) waloryzowanego kursem waluty obcej, kosztem uzyskania przychodu

-  dla pożyczkobiorcy będzie różnica między kwotą zwrotu kapitału a kwotą
otrzymanej pożyczki, gdy zwróci kwotę kapitału większą niż kwota otrzymanej
pożyczki;

-   dla   pożyczkodawcy   (kredytodawcy)   będzie   różnica   pomiędzy   kwotą
udzielonej pożyczki a kwotą zwróconego kapitału, gdy otrzyma środki pieniężne
stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty udzielonej pożyczki
(kredytu).

Nieruchomości udostępnione nieodpłatnie

Uchylony został przepis art. 13 updop dotyczący ustalania przez podmiot udostępniający przychodu z nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej.

Jednocześnie nowelizacja art. 16 ust. l pkt 63 lit c ustawy wprowadza dodatkową regułę, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości oddanych do nieodpłatnego używania - za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania.

Dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów

Za dzień dnia poniesienia kosztu, podobnie jak w roku poprzednim, uważać się będzie dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowany) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) lub innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku).

Dodano jednak wyjątki od tej reguły, dla których ustalone zostały odrębne zasady potrącania kosztów.

Są to:

-   koszty zaniechanych inwestycji,

-   należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. l i 6 ustawy z dnia 26
lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r.
Nr 14,   póz.   176,   z  późn.   zm.),   oraz  zasiłki   pieniężne   z  ubezpieczenia
społecznego wypłacane przez zakład pracy,

-   składki z tytułu należności o których mowa w art. 12 ust. l i 6 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r.
Nr 14, póz. 176, z późn. zm.), określone w ustawie z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, póz. 74,

z późn. zm.) w części finansowanej przez płatnika składek, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z zastrzeżeniem art. 16 ust. l pkt 40.

Zaniechane inwestycje

W świetle dodanego przepisu art. 15 ust. 4f oraz uchylenia art. 16 w ust. l pkt 41 wydatki na zaniechane inwestycje będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie zbycia inwestycji lub ich likwidacji.

Koszty wynagrodzeń i składek od pracodawców

W związku z dodanym przepisem art. 15 ust. 4g i 4h wynagrodzenia oraz zasiłki z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez pracodawcę staną się kosztem miesiąca, za który są należne, pod warunkiem że zostały zapłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. W przypadku uchybienia temu terminowi stają się kosztem miesiąca, w którym wypłaty dokonano.

Analogicznie, w przypadku kosztów składek emerytalno-rentowych (w części finansowanej przez płatnika) oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych będą one stanowiły koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że składki zostaną opłacone w terminach określonych w ustawie

Darowizny produktów spożywczych

Stosownie do znowelizowanego art. 16 ust. l pkt 14 kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub nabycia produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. l pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług, przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

W myśl dodanego art. 18 ust. l k, gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów, nie może stosować odliczenia tej darowizny od dochodu.

Koszty związane z czynnościami nielegalnymi

Zgodnie z dodanym art. 16 ust. l pkt 66 updop wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów będą podlegać wydatki oraz wartość przekazanych rzeczy, praw lub wykonanych usług, wynikające z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej

W myśl znowelizowanego art. lód ust. 2 późniejsze niż w miesiącu przekazania do używania, wprowadzenie składników majątkowych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Odsetki od niewłaściwie zakwalifikowanego składnika majątku

Zmiana art. 16e ust. l pkt 4 dotyczy wysokości odsetek, jakie podatnik obowiązany jest naliczyć zgodnie z tym przepisem od dnia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie składników majątku, do dnia, w którym okres ich używania przekroczył rok. Po nowelizacji odsetki te naliczane są według stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych obowiązującej w dniu zaliczenia składnika majątku do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Zwolnienie od podatku odsetek lub dyskonta od obligacji Skarbu Państwa

Zwolnione z opodatkowania będą odsetki lub dyskonto od emitowanych przez Skarb Państwa obligacji oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji uzyskiwane przez podmioty zagraniczne (art. 17 ust. l pkt 50 updop).

Dochody izb gospodarczych

W związku z nowelizacją art. 17 ust. l pkt 39 updop dochody izb gospodarczych będą zwolnione od podatku dochodowego w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej.

Darowizna towarów

W myśl znowelizowanego art. 18 ust. l b jeżeli przedmiotem darowizny są towary opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru wraz z podatkiem od towarów i usług, w części przekraczającej kwotę podatku naliczonego, którą podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny.